Digital FM broadcast
transmitter
De SDR7020 is een Pluto-kloon met een Zynq 7020 en een AD9363, van 70 MHz tot 6 GHz. Met het FPGA-ontwerp van Willem, PE1PCF, wordt hij een complete FM-zender: MPX analoog erin, FM eruit, zonder pc in de signaalweg. digiWUFFUM, de Windows-software van PE1PzN, is het programma erbij: de zender bedienen en meten wat er werkelijk de lucht in gaat.
Het geluid gaat niet door de pc. Je stereo-encoder levert een gewoon analoog MPX-signaal, een klein I2S-kaartje vlak bij de SDR7020 zet dat om, en de FPGA maakt er de FM-modulatie van. De pc stelt alleen in en meet. Valt de pc weg, dan zet de SDR7020 na vijf seconden zelf de zender uit.
- Zender bedienen. Frequentie, vermogen, voorkeuzes, aan en uit, zoals op een rackzender.
- Meten wat eruit gaat. Zwaai, pilot, RDS-injectie, MPX-vermogen volgens BS.412, kanaalscheiding en de fase van de 38 kHz.
- RDS volledig uitlezen. PS, RadioText, RT+, klok, PTYN, Long PS, AF-lijst en de groepen per seconde.
- Afregelen. Spiegelbeeld en draaggolflek wegregelen, automatisch en per frequentie bewaard.
- Een tweede ontvanger. Spectrum, waterval en S-meter om andere zenders te bekijken. Meeluisteren kan ook, via een tweede SDR (RSPdx).
- Tegelijk zenden en ontvangen (vanaf 3.0). Met een DAC-kaartje erbij luister je zonder vertraging naar een FM-zender van 70 MHz tot 6 GHz, terwijl je zelf uitzendt.
Versie 3.2 vervangt 3.1. Programma en SD-kaartje zijn allebei nieuw:
- Ruisonderdrukking in de ontvanger. Een schuif van 0 tot 10: eerst gaat stereo geleidelijk naar mono (daar zit de meeste ruis), daarna gaat het hoog stap voor stap omlaag. Alles met de hand, zonder automaat.
- Geen tikken meer. Bij omstemmen, wisselen van tabblad en bij mono of 75 µs gaat het DAC-geluid nu zachtjes dicht en weer open.
- Afregelen klopt altijd. De afregeling per frequentie wordt nu altijd naar de 7020 gestuurd, ook na een herstart van de 7020.
Versie 3.1 verving 3.0:
- Werkt op elke SDR7020. Bij sommige borden kwam er met 3.0 geen MPX door of bleef de DAC stil. De oorzaak zat in het opstarten van de FPGA en is opgelost.
- De 7020 zelf laten zoeken. Naast het IP-adres staat de knop Zoek: digiWUFFUM vindt de 7020 via USB of in je netwerk en vult het adres in. Er wordt nergens ingelogd.
- Thuisnetwerk 192.168.2.x (bijvoorbeeld bij KPN) werkt nu ook. Dat botste met het USB-adres van de 7020; het kaartje lost dat zelf op.
- De zender blijft aan. Hij ging soms vanzelf uit als het programma even druk was. Dat gebeurt niet meer.
Sinds versie 3.0 springen twee dingen eruit:
- Een schoner signaal. De hele FM-keten in de FPGA is opnieuw opgebouwd. Naast het kanaal is het stil: geen bulten meer naast de draaggolf, en het kanaalfilter is steil. Een kanaal van 200 kHz is nu ook echt 200 kHz breed.
- Tegelijk zenden en ontvangen. In de FPGA zit nu ook een FM-ontvanger: stereo, de-emphasis 50 µs en een squelch. Het geluid gaat rechtstreeks naar een DAC-kaartje op de GPIO-poort, net als bij digiNICAM. Er zit geen pc tussen, dus ook geen vertraging. Je kiest RX1 of RX2 en elke frequentie van 70 MHz tot 6 GHz.
- Afstemmen per cijfer. Zet de muis op een cijfer van de frequentie en draai aan het wiel: alleen dat cijfer verandert, van 1 Hz tot 1 GHz. Dat werkt bij de zender en bij de ontvanger.
- Stapgrootte kiezen. Rechtermuisknop op ▲ of ▼: van 1 kHz tot 1 GHz.
- Panorama zonder spookzenders. Breed kijken (5, 9 of 20 MHz) gaat nu met een scan langs de band. Dat kan als het geluid uit de DAC uit staat; luister je, dan blijft het beeld 2 MHz breed.
Je eigen zender meet je met de SDR7020 zelf, via de tweede ontvangstingang, of met een RSPdx. De piekzwaai volgt ITU-R SM.1268, het MPX-vermogen BS.412 over zestig seconden. Daarnaast de pilot en zijn exacte frequentie, de RDS-injectie, en de fout van de 38 kHz-hulpdraaggolf ten opzichte van tweemaal de pilot: die bepaalt bijna helemaal hoe goed je kanaalscheiding is.
Een IQ-zender maakt altijd een beetje spiegelbeeld en een beetje draaggolflek, en hoeveel verschilt per frequentie. Met de testtoon aan meet digiWUFFUM beide en zoekt de beste instelling zelf. De uitkomst wordt per frequentie bewaard; met Band afregelen loop je een hele band in stappen van 5 MHz af. Op 23 cm haalt dat een spiegelonderdrukking van rond de 80 dB.
De basis is het ontwerp van Willem, PE1PCF (op GitHub). Inmiddels heb ik er wat leuke dingen aan verbeterd en toegevoegd.
Kaartje 3.2, voor zenden en ontvangen:
- MPX-clipper vlak voor de modulator, met een zachte knie en een harde grens. Wat erboven uitkomt, gaat de lucht niet in.
- Kanaalfilter schakelbaar: breed (vlak tot 150 kHz), 200 kHz of 190 kHz. Steil: bij 200 kHz ligt alles vanaf 104 kHz naast de draaggolf meer dan 100 dB lager.
- IQ-correctie met begrenzing, en draaggolfcorrectie (dc_i, dc_q), per frequentie af te regelen.
- FM-ontvanger van 70 MHz tot 6 GHz op RX1 of RX2: kanaalfilter, stereodecoder, de-emphasis 50 of 75 µs en een squelch, met het geluid rechtstreeks naar het DAC-kaartje.
Kaartje 2.6, mijn aanpassingen:
- Geen klikken (nieuw in 2.6): de samples gaan nu veilig over naar de klok van de AD9363. Voorheen kreeg die af en toe een half oud, half nieuw sample, en dat gaf losse naalden tot een paar MHz naast de draaggolf.
- MPX-clipper vlak voor de modulator, met een zachte knie en een harde grens. Wat erboven uitkomt, gaat de lucht niet in.
- Kanaalfilter schakelbaar: breed (vlak tot 150 kHz), 200 kHz of 190 kHz.
- I/Q-filter vlak tot 150 kHz, was -6 dB op 100 kHz en kostte zo stereo en RDS.
- IQ-correctie met begrenzing, en de draaggolfcorrectie (dc_i, dc_q) die in het origineel niets deed.
Update 19 oktober 2026 (avond): digiWUFFUM 3.2. Vervangt 3.1. Ruisonderdrukking in de ontvanger, geen tikken meer in het DAC-geluid, en het afregelen per frequentie wordt altijd toegepast. Werkt op elke SDR7020, met de knop Zoek en de oplossing voor thuisnetwerken met 192.168.2.x. Vernieuw programma en SD-kaartje altijd samen: programma 3.2 hoort bij kaartje 3.2. Versie 2.6 blijft hieronder staan.
Het programma is niet ondertekend met een certificaat; dat kost een paar honderd euro per jaar. Windows kent de maker dus niet en waarschuwt bij de eerste start met Windows heeft uw pc beschermd. Klik op Meer informatie en daarna op Toch uitvoeren.
Wil je zeker weten dat je precies mijn bestand hebt: bij elke download staat het SHA-256-controlegetal. In PowerShell reken je dat na met Get-FileHash bestandsnaam.zip.
WAT JE NODIG HEBT
EERSTE KEER
Dank
Wie maakte wat. Het FPGA-ontwerp met de FM-modulator is van Willem, PE1PCF. De Windows-software digiWUFFUM, de clipper en het kanaalfilter in de FPGA (kaartje 2.3 en later) en de handleiding zijn van PE1PzN.
Dank aan Willem, PE1PCF, voor de mega veel tijd die hij gestoken heeft in het FPGA-ontwerp waar dit allemaal op draait.